22 augustus 2010
Br. E. Buitendijk
Inleiding.
Kijk, het Nederlands Dagblad van gisteren. ( koppen lezen van enkele berichten).
Zou God deze krant een maand geleden ook al hebben kunnen laten uitgeven?
Of werd hij, net als wij, door al deze gebeurtenissen verrast?
Schokten de nieuwsberichten Hem, of verliep alles precies zoals Hij het had gepland?
Maar als hij alles al van tevoren wist, waarom greep hij dan niet in, toen.....
Waarom komen dan toch nog al die vreselijke verhalen in de krant?
Nu staan de meeste nieuwsberichten vaak ver van je af.
Je schrikt er misschien nog wel van, maar meestal raakt het je niet persoonlijk.
Oké, dan nu wat dichter bij huis: wist God er van dat je verkering uitraakte?
Lette Hij wel op toen jij zo'n vreselijk ongeluk kreeg met je auto?
Wilde Hij echt dat jij onlangs hoorde dat je kanker hebt?
Was hij er bij toen je je baan kwijtraakte?
Of kan God er ook niets aan doen en ziet Hij het allemaal met tranen in zijn ogen gebeuren?
Veel christenen gaan daar tegenwoordig gemakshalve maar van uit.
Net als de Moslims geloven zij dat God alles van tevoren heeft vastgelegd en het daarom in het leven gaat zoals het gaat.
Je hebt als mens geen enkele invloed op je levenslot.
Je kunt alleen maar afwachten en het beste er van hopen.
Een afstandelijke God die niet persoonlijk naar je omziet.
Geen wonder dat het hedonistische gedachtegoed overal de kop opsteekt.
Pluk de dag, en geniet van het leven. Eet, drink en wees vrolijk, want morgen sterven wij.....
In zo'n wereld leven wij.
Hoe sta jij in die wereld?
Word jij soms ook wel eens overvallen door fatalistische gedachten?
Voel jij soms ook die neiging om zoveel mogelijk te genieten, zolang dat nog kan?
Of ben jij op zoek naar een heel ander leven, omdat jij wilt geloven in een God waarover we in Zondag 9 hoorden dat Hij om zijn zoon Christus wil je Vader is.
Een vader die je zal voorzien van alles wat je voor lichaam en ziel nodig hebt.
Een vader die de hele Bijbel door tegen jou zegt dat hij van je houdt en het het beste met je voor heeft?
De Catechismus gebruikt prachtige woorden.
Maar alle mooie woorden ten spijt, blijven we wel met moeilijke vragen zitten.
Want, zo lazen we in de vorige catechismuszondag: God kan je ook kwaad toedelen.
En wie heeft het daar nooit eens moeilijk mee? Ik wel.
En daarom ben ik blij dat er vanmiddag gepreekt mag worden over Gods voorzienigheid.
Thema: je leven wordt niet door toeval geleid, maar door Gods hand.
1. Heb geduld in tegenspoed.
2. Wees dankbaar in voorspoed.
3. Heb vertrouwen in de toekomst.
Heb geduld.
Veel is met zekerheid te voorspellen.
Als ik dit doe, dan gebeurt dat.
Als ik mijn wekker zet op 6 uur in de morgen, dan zal niemand het toevallig vinden dat deze keurig op tijd afloopt.
Als ik het telefoonnummer draai van de GSR, zal niemand het toevallig vinden dat ik ook echt iemand van de GSR aan de lijn krijg, en niet het gemeentehuis.
Wanneer je een steen omhoog gooit, zal deze net zo snel weer naar beneden vallen.
God heeft er namelijk voor gezorgd dat er een zwaartekracht is.
God geeft allerlei vaste regels waaraan de natuur en de techniek zich binden.
Het is dus ook geen toeval dat de van Brienenoord brug zoveel zwaar verkeer tegelijk kan verwerken.
We kunnen bij tal van plannen en ideeën uitgaan van zekerheden.
Maar niet alles is voorspelbaar of van tevoren te plannen.
Naast meevallers, krijgen we ook te maken met tegenvallers.
En de meeste rampen kun je van tevoren niet zien aankomen.
Hebben we dan wel te maken met toeval?
Of zit God daar ook achter?
Nou, ik moet er niet aan denken dat God er niet zou zijn.
Want dan zou de aarde bestaan als gevolg van een toevallige samenloop van omstandigheden.
Dan zou alles wat er in de wereld gebeurt of zich in jouw leven afspeelt, komen zoals het komt en gaan zoals het gaat.
Tja, wat zou je zonder God moeten doen als je wordt geconfronteerd met tegenslagen?
Als je huwelijk op de klippen loopt.
Als je studie niet lukt.
Als er iemand sterft waarvan je heel veel houdt.
Misschien wel je kind.
Hoe pak je al die tegenslagen dan op?
De één zal onverschillig worden.
De ander zal een leven leiden vol angst: wat zal mij morgen weer overkomen?
Weer een ander zal er vreselijk depressief van worden!
Gelukkig mag jij weten dat God er wel degelijk is!
Dat betekent alleen niet dat jij nooit te maken zult krijgen met tegenspoed.
Misschien is je leven er zelfs vol mee.
Soms drukt God je met de neus op de feiten.
Feiten die je leven drastisch veranderen.
Dat kan vragen oproepen.
God mijn vader?
Een goede vader maakt zijn kind toch niet ziek?
Een goede vader laat mijn vrouw toch niet zomaar sterven?
Ja, Gods voorzienigheid levert raadsels op die niet 1, 2, 3 opgelost kunnen worden.
Voorzienigheid. Een woord dat door de Catechismus wordt gebruikt, maar dat in de hele Bijbel niet voorkomt.
De Christelijke kerk is dit woord gaan gebruiken naar aanleiding van de geschiedenis waarin Abraham zijn zoon Izaäk moet offeren.
Abraham noemde de plaats waar hij dat offer moest brengen later: “de HEER zal erin voorzien”.
Deus providebit.
Misschien herken je daarin het Engelse “to provide”.
Dat betekent : er voor zorgen, er in voorzien.
Heel mooi is trouwens dat op die berg waar de Heer zo verrassend voorzag in een offerlam in plaats van Izaäk, later ook de tempel is gebouwd.
Je kunt dat o.a. afleiden uit het laatste stukje van vers 14: “op de berg van de HEER zal erin voorzien worden”.
De voorzienigheid van God krijgt hiermee zijn diepste betekenis in het offerlam, de latere tempeldienst en nog later, het ultieme offer van Jezus aan het kruis!
Daarmee heeft God voorzien in wat wij mensen het allerhardst nodig hebben, namelijk: verzoening, en herstel van onze relatie met God.
God heeft Jezus gegeven, als heelmaker en middelaar.
En Jezus kwam ook voor jou.
Toch kan er best veel tegenspoed in je leven zijn.
Job ondervond dat ook.
Hij raakte zijn kinderen, zijn bezit en zijn gezondheid kwijt.
Het bracht Job er toe om te denken dat God hem strafte voor zijn zonden.
Maar wat had hij dan toch voor kwaad gedaan?
God laat Job ontdekken dat zijn lijden niet het gevolg was van zijn zonden.
Job hoefde beslist niet te twijfelen aan Gods almacht, Gods wijsheid en Gods zorg.
Soms deelt God het kwade toe om daar doorheen juist zijn grootheid te laten zien.
Bij Job krijgen we daarvan een kijkje achter de schermen.
We zien hoe God dwars door Jobs lijden heen een overwinning boekt op satan.
Tegelijkertijd was het lijden voor Job een geloofsbeproeving, waaruit hij sterker dan ooit tevoorschijn kwam.
Geloofsbeproeving, ja ook dat kan God voorhebben met het toedelen van kwaad.
We zagen dat ook bij Abraham.
God stelt hem op de proef, op misschien wel de meest ondenkbare manier!.
Hij moet zijn kind aan God afstaan.
Hoe kan dat nou?
Abraham had prachtige beloften van God gekregen.
Maar tot nu toe stapelde de ene tegenvaller zich op de andere.
Lot er van door, jarenlang kinderloos, Hagar en Ismaël weg en nu ook Izaäk dood?
Maar Abraham gaat en dat was geen gemakkelijke weg.
Laat ik maar heel eerlijk dit zeggen: ik zou het waarschijnlijk niet hebben gedaan.
Ik zou mijn geloof in God misschien zelfs hebben opgegeven.
Maar we lezen in het (voor ons misschien wel onbegrijpelijke) verhaal ook hoe Abrahams geloof er juist door werd verdiept.
Het zorgde voor veel strijd, maar toch maakte het hem rijker.
En dat was precies Gods bedoeling.
Abraham leerde dat geduldig vertrouwen op Gods beloften loont.
Ook al heeft alles in je leven de schijn tegen.
Abraham leerde dus om in tegenspoed geduldig te zijn.
En misschien denkt jij nu wel: dát is nou precies waar ik het zo moeilijk mee heb.
Want ik ben Abraham niet!
De hele gang van mijn leven zit me zo dwars,...ik kán er helemaal niet geduldig onder zijn!
Ik ben ontevreden en ik ben bang! Ja, ik ben boos op God.
Mijn broeder en mijn zuster, dat kan ik heel goed begrijpen.
Tegenslagen zíjn moeilijk te verwerken.
Het vraagt veel energie en bovenal veel geloof.
Terwijl je energie misschien al lang op is en je geloof op een heel laag pitje staat.
Weet je, misschien mag ik er juist daarom vanmiddag over preken.
Want God ziet ook hoe moeilijk je het hebt.
God kent je angst. Hij weet dat je boos bent.
En omdat Hij je Vader is, mag je dat ook rustig tegen Hem zeggen.
Maar Hij zegt ook iets tegen jou.
“Kind, blijf op mij vertrouwen. Want ook al lijk ik soms ver weg, Ik ben heel dichtbij!
Ik laat je niet in de steek, maar zal door alle tegenslagen heen, ook voor uitkomst zorgen.
Dit mag je in elk geval zeker weten: ik straf je niet!
Ook voor jou heb ik voorzien in vergeving van al je zonden.
Jezus is ook voor jou aan het kruis gegaan.
Hij heeft het kwade overwonnen en daarom zal het kwaad je niet kapotmaken.
Ik beloof je dat alle tegenspoed die je nu nog moet doorstaan, niet zal opwegen tegen alle heerlijkheid die ik je ga geven.
God is dichtbij.
De catechismus spreekt over de tegenwoordige kracht van God.
De Vader uit zondag 9 is met zijn kracht tegenwoordig in je leven.
En Hij wil je leven vullen met de aanwezigheid van de Geest van Christus.
Daardoor mag je gaan geloven en ervaren dat Hij toch de allerbeste vader is die je maar kunt voorstellen.
Kost het jou ook zoveel moeite om geduldig te zijn?
Ga dan met je bitterheid en verdriet maar naar God toe.
Bid Hem om open ogen.
Dan zul je naast de tegenslagen in je leven ook ontdekken welke zegeningen Hij je allemaal geeft.
Dan zie je zijn vaderhand.
En pak die hand maar stevig vast.
Hij zal je door alle moeiten heentrekken.
Want Hij heeft beloofd om voor jou alle dingen mee te laten werken ten goede.
En het is zijn vaderhand die jou daarbij ook geduld wil geven.
Ja, geduld is ook een gave uit zijn hand.
2. wees dankbaar.
Volgens het boek Prediker wisselen goede en kwade dagen elkaar af.
Er is een tijd om te huilen en een tijd om te lachen.
Een tijd om te rouwen en een tijd om te dansen.
Natuurlijk reageren wij op tegenslagen anders dan op voorspoed.
Het is ons niet om het even of we gezond zijn of ziek.
En vanzelfsprekend voelen we ons gelukkig wanneer een lang gekoesterde hartenwens in vervulling gaat.
Ook christenen weten het verschil tussen lachen èn huilen.
Maar het is geen verschil als tussen hoop en wanhoop.
Want God zij dank, is er altijd hoop!
Paulus schrijft ergens: “daarom hoeft u niet te treuren, zoals diegenen die geen hoop hebben”.(Tessalonicenzen 4: 13)
De catechismus gebruikt goed gekozen woorden om onze reactie op tegenspoed en voorspoed te omschrijven.
“In alle tegenspoed geduldig” (daarover ging het eerste punt van de preek) en “in alle voorspoed dankbaar” (daarover wil ik nu wat zeggen).
Ik moet er ook nu weer niet aan denken dat God er niet zou zijn.
Want dan zou ook alle voorspoed berusten op toeval.
En veel mensen beleven dat ook zo.
Ook een ongelovige kan best blij zijn en van het leven genieten.
Maar kun je zonder geloof in God ook dankbaar zijn?
Je bedankt iemand voor het cadeau dat je met je verjaardag krijgt.
Maar, als je nou 25 jaar getrouwd bent?
Wie moet je daar voor bedanken als God geen rol speelt in je huwelijk?
Of wanneer je een kindje krijgt?
Je hoort mensen vaak zeggen dat ze een kind “nemen”.
Nou je hoeft maar ongewild kinderloos te zijn om te erkennen dat een gevulde wieg echt een godsgeschenk is.
Maar als je niet in God gelooft, dan verschrompelt toch je dank!
Het is dan allemaal toeval en je hebt geen adres waar je je dank kwijt kunt!
Je hebt er geen idee van dat Gods vaderhand zorgend en zegenend in je leven aanwezig is.
De hand van God. De catechismus noemt die hand van God wel drie keer!
Als een soort rode draad.
Wie die hand ziet, beseft dat zijn leven geborgd is.
Dan weet je wie je 's morgens bedanken kunt als je gezond en wel weer opstaat.
Je dankt Hem voor de geboorte van je kindje.
Je dankt Hem op je trouwdag.
Je dankt Hem voor alle professionele hulpverlening die je ontvangt.
Want ook die ontvangt je uit zijn hand.
En dan liggen geduld en dankbaarheid ook niet zo ver uit elkaar.
Het zijn niet meer elkaars tegenpolen.
Paulus schrijft: "dankt onder alles" (1 Thes. 5 :18).
Nee, niet voor alles. Je hoeft God niet te danken voor de griep of een gebroken been. Laat staan voor alle rampen die het leven soms teisteren.
Dat deed Job ook niet.
Maar het is wel de wil van God dat we danken onder alles, onder alle omstandigheden.
Geduld en dankbaarheid kunnen dan zelfs in tegenspoed samen opgaan.
Je kunt Hem er immers altijd voor danken dat je zijn kind mag zijn?
Dat je onder alle omstandigheden bij Hem mag schuilen.
Danken, dat je leven niet door toeval wordt geleid, maar door Gods hand.
Danken dat Jezus door zijn sterven, jouw leven heeft veiliggesteld.
Ik hoop dat dit evangelie je mag bemoedigen, zodat je niet alleen oog hebt voor de dingen die je nu nog mist.
Maar dat je ook kracht mag putten uit alles dat je dankzij Jezus Christus al hebt gekregen en in de toekomst nog ontvangen zult.
En vergeet bovendien ook niet te danken in voorspoed.
We kunnen dat soms zomaar vergeten.
Hoe gauw denken we niet dat tegenspoed abnormaal is, maar voorspoed gewoon zo hoort?
Soms hebben we het zo druk met het genieten en vieren van ons geluk, dat we vergeten te danken.
Let daar alsjeblieft op.
Het is Gods liefde en Zijn zegen wanneer we voorspoed ontvangen.
Reden te over om God dan onze dank te betalen.
Want hij zorgt meer dan een Vader voor ons.
3. heb vertrouwen
Met het scheppen van de aarde was Gods in 6 dagen klaar.
Maar aan zijn onderhouden en regeren van de schepping zal nooit een einde komen.
Dat God in zijn voorzienigheid alles regeert betekent ook dat Hij alles leidt tot een vast doel.
De aarde is geen stilstaande auto met een stationair draaiende motor.
Nee zij is onderweg ergens naar toe.
God is herscheppend bezig, totdat er een nieuwe hemel, een nieuwe aarde en een nieuwe mensheid is.
En alles wat er op aarde gebeurt, is dienstbaar aan dat doel.
Oorlogen, revoluties, reformaties, alles en iedereen moet er aan meewerken.
Bewust of onbewust. Goedschiks of kwaadschiks.
Nee, we kunnen Gods voorzienigheid niet altijd zien.
Soms stromen de tranen langs je wangen bij het zien van alle nood en ellende.
Het is echt een kwestie van gelovig vertrouwen op wat God bezig is te doen.
Ja, we mogen vol vertrouwen de toekomst tegemoet gaan.
In goede en kwade tijden mogen we onze zekerheid putten uit Gods beloften.
En wij hebben een God die nog nooit 1 belofte heeft gebroken.
Hij doet altijd wat hij met je heeft afgesproken.
En daarom zegt Hij vanmiddag dit tegen jou: “kind, vertrouw maar op Mij. Het komt echt allemaal goed. Ik zal zelfs het kwade in je leven laten meewerken ten goede.”.
Het bewijs dat God ook die belofte nakomt, vind je op verschillende plaatsen in de Bijbel.
Jozef zei tegen zijn broers: “jullie hadden kwaad tegen mij in de zin, maar God heeft dat ten goede gekeerd” (Gen. 50:20)
Maar weet je wat ik zelf nog altijd het beste bewijs vindt?
Jezus' dood aan het kruis.
Juist dwars door die duivelse moord heen, realiseerde God zijn reddingsplan!
De zonden werden verzoend. De dood is overwonnen.
Niet de satan heeft het voor het zeggen hier op aarde, maar onze hemelse Vader.
Hij zet alles naar zijn hand.
Hij maakt wat krom is recht.
Zijn heilsplan wordt hoe dan ook vervuld. Ook in jouw leven.
Wat een God!
Hij is de God die nog veel verder ging dan Abraham!
Hij gaf wèl Zijn zoon, tot het einde toe. Voor u, voor jou en voor mij.
En Hij is ook de God die belooft dat geen schepsel ons van zijn liefde scheiden zal.
Dat je nooit meer hoeft te leven zonder Zijn nabijheid.
Hij garandeert je dat je met lichaam en ziel, in leven sterven, het eigendom bent van Christus (Zondag 1)
Dat je alle dagen van je leven, mag leven in Zijn liefde.
En niets kan jou meer van die liefde scheiden!
De overmacht van het verlossingswerk van Christus is namelijk zo groot, dat er geen enkele andere macht of kracht meer tussen jou en God in kan komen.
Ik hoop dat dit ook voor jou een bemoediging is.
Klamp je maar stevig aan Jezus vast.
Jij, met je zieke lichaam.
Jij die vecht tegen je verslaving.
Jij die het moeilijk vindt om niet toe te geven aan je andere seksuele geaardheid.
Jij die pas nog aan het graf stond van je lieve vader.
En jij, voor wie het leven op dit moment vol mooie dingen is.
God heeft je lief.
Heb dus maar vertrouwen in de toekomst.
En verwacht geduldig het moment dat Vader je voor eeuwig in zijn armen zal sluiten.
Amen.