Preek over Markus 16:2
-    4 april 2010, Capelle aan den IJssel
-    C.van Dusseldorp
-    Paasfeest
-    Dienst Noord: Radio Capelle


Liturgie C:
votum en groet
Gz.95
schuldbelijdenis en genadeverkondiging: 1 Joh.1
Ps.139:1,4,5
gebed
lezen    Mark.15:40-16:8
Gz.44 (beurtzang: refrein allen; 1: kinderen (schoolpsalm!), 2,4,6 vrouwen; 3,5,7 mannen)
lezen    Jes.60:1-5
Ef.5:6-14
Ld.221
preek over Mark.16:2b: …toen de zon opging
Ps.43:3,5
wet
Ld.462:1,2
gebed
collecte
ZW: tijdens collecte: de steppe zal bloeien (3e couplet door gemeente)
aankondiging slotzang
Gz.99 (beurtzang vs.2 en 3: regel 1-4 voorste helft, regel 5-8 achterste helft, regel 9-12 allen
zegen
Preek 4 april 2010. Capelle aan den IJssel. C.van Dusseldorp
Lezen: Mark.15:40-16:8; Jes.60:1-5; Ef.5:6-15. PAASFEEST. …toen de zon opging.

Gemeente van de opgestane Heer,

** … toen de zon opging.

Het is maar een klein detail. Maar het tekent de sfeer. Als een tikje op de triangel tijdens een concert. Als een fijne penseelstreek die het schilderij afmaakt. Markus schildert met woorden. Je ziet het voor je. Hoe die vrouwen zaterdagavond hun inkopen hadden gedaan. Zij zouden voor Jezus’ lichaam zorgen. Zoals ze Hem verzorgd en gediend hadden gedurende zijn leven. Het treft slecht dat net de sabbat ertussen zit. Daarom maar zo snel mogelijk op zondagmorgen naar de hof van Arimathea. Ze gaan al op weg als het nog donker is. Vanaf Jeruzalem is het een goed half uur lopen. Geen vrolijke tocht. Geen gemakkelijke gang met de balsems en de parfums in de tas. Naar het verse graf van hun geliefde Here. En dan komt dat kleine detail. De vrouwen komen bij het graf, ‘toen de zon opging.’ Dat is die fijnzinnige opmerking die ineens stralende kleur brengt op het schilderij: ‘toen de zon opging’.

Hoe heerlijk is een morgen als die met zonneschijn begint. We hebben het een paar dagen mogen meemaken. Het doet goed als de zon schijnt. Dat het lichter en warmer wordt, dat het voorjaar zich doorzet in alle kleuren van de regenboog. Je geniet van de zon, juist ’s morgens vroeg. ‘Een knipoog van God’, zo kun je dat ervaren. Soms voel je jezelf nog moe als je het bed uitstapt. Dan maakt het verschil of de zon schijnt. Soms zie je met grote zorg een dag tegemoet. Dan voelt het lichter als ineens de zon doorbreekt. De zon geeft kleur aan de dag.

‘Toen de zon opging’, schrijft Markus. Zakelijk betekent het alleen maar dat het een uur of zes in de morgen was. Maar ik geloof er niets van dat de evangelist zo’n detail alleen daarom neerschrijft. Hij roept er iets mee op. Die nieuwe dag toen is begonnen met zonneschijn. En ik zou DE NIEUWE DAG ook wel met hoofdletters willen schrijven. Want het is niet zomaar een morgen. Het is de paasmorgen, waarmee de morgen van de wereld begint. Dé morgen die volgt op de nacht. De nieuwe dag, waardoor alles in het helderste licht komt te staan. Op Goede Vrijdag hield Iemand midden op de dag de hand voor de zon. Drie uur duisternis. Midden op de dag. Nu trekt Iemand de gordijnen wijd open. Er zij licht! Maakt het voor de betekenis van het Paasfeest uit of toen de zon wel of niet scheen? Nee, er verandert niets. Maar dat God toen de zon liet schijnen, geeft wel een extra glans aan die dag. Het laat zich verbinden aan het eigen woord van Jezus: Ik ben het licht der wereld.

Jezus is opgestaan! Dat is het nieuws wat die dag tot de morgen van de wereld maakt. Want daarmee begint iets nieuws, wat in de wereld ongehoord is. Jezus is opgestaan! Die blijde boodschap rolt vanaf de paasmorgen de geschiedenis in. En het verandert de tijd en de wereld. Jezus is opgestaan! Dat is de jubel die nog steeds klinkt. Vandaag hoor je die paasjubel in het bijzonder. Over heel de wereld klinkt vandaag het halleluja. In sommige landen zijn ze daar al uren geleden mee begonnen. Toen de zon daar opkwam. In andere landen moet het nog beginnen. Als de zon daar opkomt. De baan van de zon trekt vandaag de paasjubel over de wereld. Maar eigenlijk rolt die paasjubel elke zondag over de aarde. De echo’s van die eerste zondag. En eigenlijk klinkt die paasjubel elke dag. In het leven van de volgelingen van de Here Jezus. Jezus is opgestaan. De morgen van de wereld is aangebroken. Dan mag de zon wel schijnen. Een klein detail. Maar het zet de toon. Het tekent de sfeer. ‘Toen de zon opging’. Vanaf die dag ziet alles er anders uit. Alles verandert. De zon geeft licht, kleur en warmte. Christus’ opstanding geeft licht op aarde, kleur aan de wereld, warmte in ons leven.
** de zon verlicht het kruis

Toen de zon opging, stonden de vrouwen aan het graf van Jezus. Ik denk niet dat ze elkaar op de prachtige zonsopgang hebben gewezen. Ik denk niet dat ze daarin de jubel van Gods schepping hebben opgemerkt. Op een of andere manier zijn mensen uit zichzelf blind voor dit licht. Tezeer zijn ons ogen gewend aan het duister. Maar als je het licht van de opgestane Heer hebt leren zien, dan verandert je leven ook. Want in dat licht zie je de waarheid. De zon verlicht het kruis.

Vrouwen spelen een bijzondere rol in die dagen. Drie keer noemt Markus hen. Zij zijn de verbindende schakel tussen Goede Vrijdag en Paasmaandag. Zij waren getuigen van het sterven van Jezus. Zij zijn Jozef van Arimathea gevolgd naar de plaats waar het lichaam van Jezus werd begraven. En zij zijn nu degenen die in het licht van de opgaande zon ontdekken dat het graf leeg is. Zo zijn er getuigen die bevestigen kunnen dat de gestorvene, de begravene en de opgestane één en dezelfde persoon is: de Here Jezus. Waar de discipelen Jezus niet meer volgen, daar trekt de trouw van de vrouwen de lijn van Goede Vrijdag door naar Paaszondag. De geschiedenis is niet afgebroken bij het sterven van de Christus. Het verhaal eindigt niet. De dunne lijn van drie trouwe vrouwen verbindt de nacht aan de morgen. Zij zijn de getuigen die de identiteit van Jezus kunnen bevestigen. De opgestane is de gekruisigde.

Deze vrouwen deden wat zij volgens zichzelf doen moesten. Dan gaat de zon in hun leven op, en breekt de morgen van de wereld aan. En hun leven verandert. Deze trouwe vrouwen worden tot getuigen van de waarachtigheid van de Christus. Het graf is leeg. Jezus is opgestaan. Zo wordt er een dikke streep gezet onder de overwinning van de Here. ’s Morgens blijkt hoe donker de nacht was. De zon verlicht het kruis. Op Paaszondag blijkt wat Goede Vrijdag waard was. Daarom wordt er in de evangeliën zoveel gezegd over de lijdensweg van Jezus, en zo weinig over de opstanding. De betekenis daarvan lezen we niet. Dat horen we pas later van de discipelen, die onder leiding van de Geest de kracht van de opstanding zijn gaan verstaan. Vooral de brieven van Paulus krijgt dat brede uitwerking. De evangelisten laten slechts zien, dat het lijden van Christus niet zinloos is geweest. De opstanding vormt het bewijs dat Jezus inderdaad was, wie Hij beweerde te zijn: onze Middelaar, de Zoon van God. ‘Het is volbracht’. De Christus blijkt waarachtig te zijn. Deze trouwe vrouwen worden daarvan getuigen.

De zon verlicht het kruis. Wij leven na Pasen. De paaszon is niet weer ondergegaan. Vandaag vieren wij het feest van de opstanding. Daarmee is het licht ook in ons leven gaan schijnen. We genieten van alles wat de Here Jezus heeft verdiend: vergeving, eeuwig heil, moed en liefde, vrede met God. Waardevolle gaven. Maar gemeente: vergeet nooit: De zon verlicht het kruis. Je wordt gedwongen om terug te kijken. Het licht van Pasen plaatst Goede Vrijdag in je aandacht. De blijdschap over zijn opstanding groeit alleen op de eerbied voor zijn sterven. Dat je kind van God mag zijn, daarvoor is een hoge prijs betaald. Het offer dat Jezus Christus gebracht heeft, is inderdaad het offer dat eens voor altijd genoeg is. Hij is de enige weg tot het ware geluk. Het lijden van Christus heeft zin gehad, zijn sterven is een overwinning. Dat blijkt op die eerste zondagmorgen. Daarom kunnen wij elke keer lezen en preken over Zijn lijden. Vanuit het licht van de opstanding. Trouwe vrouwen worden getuigen van de waarachtigheid van de Christus. Toen de zon opging. Wij leren de waarheid van Christus zien: het donkere kruis in het licht van de Paaszon.
** de zon verlicht het graf

Toen de zon opging, kwamen de vrouwen aan bij het graf van Jezus. Als je goed uitgerust bent, dan heb je ’s morgens zin in je werk. Je voelt je sterk, je maakt je plannen. Behalve als je voor een donkere en zorgelijke dag staat. Wanneer je geconfronteerd wordt met lijden of dood. Zo gaan de vrouwen met een zwaar hart. Wie met de dood in aanraking komt, beseft zijn zwakheid. Wie een geliefde moet missen, voelt de rouw. Dat de zon op een voorjaarsmorgen levenskracht heeft, ervaar je dan niet. Je kunt het haast niet hebben, dat vogels fluiten en bloemen bloeien. Maar als je het licht van de opgestane Heer hebt leren zien, dan verandert je leven. Want in het licht voel je de energie en de kracht. De zon verlicht ook het graf.

Hoe herkenbaar reageren de vrouwen. ‘Morgenvroeg om vijf uur?’ ‘Ja, ik kan toch niet slapen, ik roep jullie wel.’ ‘Goed, dan zijn we er voordat anderen kunnen komen. Dan is zijn lichaam verzorgd, voordat mensen het graf bezoeken om te rouwen.’ Zo hebben ze het gedaan. Maar als ze er vlakbij zijn, vraagt er een: ‘Wie haalt eigenlijk de steen van het graf? Dat redden wij toch nooit? Daar zijn wij te zwak voor.’ De plotselinge schrik toont hun diepe verdriet. Aan zulke praktische dingen hebben ze nooit gedacht. De vrouwen weten niet eens van die andere belemmeringen. Dat de grafsteen verzegeld is door de leden van het Sanhedrin. Dat het graf bewaakt wordt door romeinse soldaten. Dat is immers gebeurd op de sabbat. Maar die steen, daar zitten ze mee. Zwakke vrouwen naderen het graf.

Deze vrouwen gingen in hun zwakheid de weg die zij volgens zichzelf moesten gaan. Dan gaat de zon in hun leven op, en breekt de morgen van de wereld aan. En hun leven verandert. Deze zwakke vrouwen worden tot getuigen van de kracht van de Christus. De grafsteen is weggerold. Alle problemen zijn opgelost. Niet door hun kracht. Maar Jezus is opgestaan. De zon verlicht het graf. Het zijn de eenvoudige woorden van de jongeman in het wit, een engel van God. ‘U zoekt Jezus die gekruisigd is? Hij is opgewekt, Hij is niet hier. Kijk, daar heeft Hij gelegen.’ Eenvoudige woorden. Maar een wereldschokkende boodschap. Want dit bericht heeft nog nooit eerder geklonken. Het heeft nog nooit in de krant gestaan. Hij was dood, maar leeft weer. De woorden kunnen we verstaan. Maar de betekenis is niet normaal en niet te begrijpen. Er is nog nooit iemand geweest die in eigen kracht uit het dodenrijk is teruggekomen. Er is ook nog nooit iemand geweest, die door de dood is heengegaan. Jezus heeft de dood overwonnen. Hij leeft! En kennelijk is Hij al vroeg opgestaan om er een lange dag van te maken voor de zijnen. Zwakke vrouwen worden getuigen van de kracht van de Christus.

De zon verlicht het graf. Wij leven na Pasen. De paaszon is niet weer ondergegaan. Jezus leeft! De dood is overwonnen. En de kracht van de opgestane Heer geeft leven. Hij heeft de banden van de dood verbroken. En wanneer de dood de eersteling heeft moeten loslaten, zal de dood ook eens de volgelingen teruggeven. Het gaat onze menselijke begrippen ver te boven. Het is onvoorstelbaar, dat een lichaam weer tot leven kan komen. Ook een verteerd, verbrand of verscheurd lichaam. Het lege graf van Jezus heeft een enorme uitstraling. Alle graven van Gods kinderen worden daardoor veranderd. Geen eindstation, maar tussenstation. Hoe verbijsterend veel ellende en verdriet de dood nog kan veroorzaken. Maar er was eens een engel die zei: ‘Hij is niet hier.’ De macht van de duisternis moet wijken voor de kracht van het licht. Daarom kunnen wij in vrede leven, met hoop onze geliefden begraven en met goede moed sterven. De dood is overwonnen. En eens zal de dood er niet meer zijn. Daarom kun je leven. Vanuit de opstanding. Zwakke vrouwen worden getuigen van de kracht van de Christus. Toen de zon opging. En wij leren de kracht van Christus ervaren: Het donkere graf staat in het licht van de Paaszon.
** de zon verlicht de wereld

Toen de zon opging, stonden de vrouwen aan het graf van Jezus. Bezig een enorme schok te verwerken, een traumatische ervaring in hun leven. Een verschrikkelijke dreun, die je niet zomaar kwijt bent. Alles in je hoofd en je leven ligt overhoop, je toekomst ligt in scherven. Dan heb je tijd en ruimte nodig om daarmee in het reine te komen. Als je er al ooit uitkomt. Je ziet niets meer van wat er om je heen gebeurt. Maar als je het licht van de opgestane Heer hebt leren zien, dan verandert je leven. Want in het licht zie je de omgeving. De zon verlicht de wereld. Niet alleen het kruis en het graf, maar ook de wereld in stralend licht.

Ontsteltenis, siddering, onzetting, vrees. Zo reageren de vrouwen op de verschijning en het woord van de engel. Dit kunnen ze niet meer aan. Zo snel kan een mens niet omschakelen. Eerst van verwachting naar teleurstelling. Van hoop naar rouw. En nu van verslagenheid naar triomf. Van verdriet naar kracht. Ze vluchten. Angstig rennen ze weg van het graf. Ongeloof en verwarring liggen dichterbij dan blijdschap en zekerheid. Ze zeggen niemand iets. Tenminste niet de mensen die ze tegenkomen. Uit de andere evangeliën weten we dat ze het wel de discipelen hebben verteld. Maar Jeruzalem krijgt van deze vrouwen niets te horen. Dat geeft het Sanhedrin de tijd om de leugen te verspreiden, dat christenen een sprookje vertellen. Dat de opstanding niet echt gebeurd is. Ook in onze tijd wordt dat nog grif geloofd, zelfs door mensen die zichzelf christenen noemen. Bange vrouwen vluchten naar de discipelen.

Deze vrouwen reageerden uit hun gevoel. Dan gaat de zon in hun leven op, en breekt de morgen van de wereld aan. En hun leven verandert. Bange vrouwen worden getuigen van de bedoeling van de Christus. Jezus is opgestaan! Hij gaat jullie voor naar Galilea! De discipelen zijn net zo min uitgediend als de vrouwen. De zon verlicht de wereld. Dat ligt opgesloten in de boodschap die de vrouwen meekrijgen. Het is een soort codewoord. Niemand buiten Jezus en de elf discipelen wist van de opdracht om naar Galilea te gaan. Daarmee is het bericht gewaarmerkt en getekend. In Galilea zullen ze nieuwe instructies krijgen. ‘Trek heel de wereld rond. Maak aan ieder schepsel het goede nieuws bekend.’ Die boodschap dragen de vrouwen met zich mee. Een boodschap die haaks staat op hun angst, verwarring en ongeloof. Maar die toch al de gerichtheid naar binnen ombuigt tot uitstraling naar buiten. Bange vrouwen worden getuigen van de bedoeling van de Christus.

De zon verlicht de wereld. Wij leven na Pasen. De paaszon is niet weer ondergegaan. En meer dan de vrouwen en de discipelen kennen wij de bedoeling van de Christus. Laat heel de wereld het weten. Dat de donkerheid van de wereld wijken zal voor het licht van Christus. Dat de ellende in het leven genezen zal door de liefde van Christus. Dat de slechtheid in het hart verdwijnen zal door de genade van Christus. Hij heeft alles op het oog. En gebruikt zijn Geest. Verkondig het evangelie aan uw kinderen, aan uw vrienden en aan onbekenden. Pasen breekt ons los van zelfgerichtheid en geslotenheid. Er is meer dan uw eigen leven en uw eigen wereld. Hoe heeft de Geest niet de christenen in beweging gebracht. Hoe is de kerk niet gegroeid. En dat gaat nog steeds door. Door de handen en monden van de kinderen Gods. Tot de bruid van Christus klaar is, het volk van God compleet. Zo breed mogen we kijken. Vanuit het licht van de opstanding. Bange vrouwen worden getuigen van de bedoeling van de Christus. Toen de zon opging. Wij leren het doel van Christus kennen: Heel de donkere wereld komt in het licht van de Paaszon.
** Christus zal over u stralen…

Als de zon gaat schijnen, is de nacht voorbij. Het licht verdrijft het donker. En terecht hebben mensen voorkeur voor het licht. Met een fijn penseel schildert Markus ons de paasmorgen. Vrouwen kwamen bij het graf toen de zon opging. En het is meer dan een aanduiding van het tijdstip. Het tekent de sfeer. Zeker wie de Schriften kent. Christus is het licht van de wereld. Dat geeft die zondag toen een bijzondere glans. DE NIEUWE DAG met hoofdletters is begonnen met zonneschijn. Het is de morgen van de wereld. De Heer is waarlijk opgestaan. Halleluja. En Hij leeft nog steeds! Daarom is die zon nooit meer ondergegaan. Wij leven in dat paaslicht vandaag, morgen en elke dag. Het is eeuwig licht.

‘Ontwaak uit uw slaap, sta op uit de dood en Christus zal over u stralen.’ Zo herneemt Paulus de profetie van Jesaja in een nieuwtestamentische toonsoort. Christus zal over u stralen. Dat is een veelzeggend woord. Hij die aan de apostel Johannes verscheen zoals de zon in zijn kracht. Hij die was voorzegt als de zon der gerechtigheid. In zijn opstanding is de morgen van de wereld aangebroken. Een stralende zonsopgang. En bij Hem zal alle donkerheid eens wijken.

Christus zal over u stralen. Dat betekent voor ons: De zon mag volop schijnen in ons leven. De apostel laat daaraan vooraf gaan: ‘Eens was u duisternis, maar nu bent u licht in de Here.’ Laten we ons dat goed realiseren. Je leeft in het licht van Christus wanneer je in zijn dood bent meegegaan. Wie Goede Vrijdag gevierd heeft, mag ook Pasen vieren. En dan gaat de zon ook werkelijk op in uw leven. De zon geeft licht, kleur en warmte. Christus’ opstanding geeft licht op aarde, kleur aan de wereld, warmte in ons leven. Dat is geen boodschap die je voor kennisgeving kunt aannemen. Het is geen gebeurtenis, waarvan er dertien in een dozijn gaan. Met zijn opstanding verandert alles voor Gods kinderen.

In het leven van de vrouwen wordt daar iets van zichtbaar. In hun trouw werden zij tot getuigen van de waarheid van de Christus. In hun zwakheid werden zij tot getuigen van de kracht van de Christus. In hun bangheid werden zij tot getuigen van de bedoeling van de Christus. De Heer is opgestaan. Jezus leeft! Daardoor verandert ook uw leven. Christus zal over u stralen. Paulus tekent daarvan de gevolgen: ‘Ga de weg van de kinderen van het licht. Het licht brengt goedheid voort, en gerechtigheid en waarheid.’ Pasen vieren doe je niet in een uurtje in de kerk. Het blijft niet beperkt tot in één of twee dagen per jaar. Het geloof in de opstanding van Christus is niet vrijblijvend. Je zit niet vast in jezelf, in je verleden of in je omstandigheden. Laat je dat toch niet aanpraten! Ieder kent het verschil tussen de werken van de duisternis en de werken van het licht. Christus maakt het in je leven mogelijk, door zijn heilige Geest. Het geloof verandert mensen. De Geest wijst de richting.

Christus zal over u stralen. Op die eerste paasmorgen ging de zon op. De paaszon verlicht het donkere kruis. Het ging en gaat om het offer van Christus. Naar die waarheid moeten we steeds weer heen terug. De zon paasverlicht het donkere graf. De dood is overwonnen door Christus. Uit die kracht kunnen we steeds weer verder. De paaszon verlicht de donkere wereld. Christus’ bedoeling is gericht op heel de schepping. In die beweging, die kracht en die waarheid leven wij elke dag. Zolang de aarde nog om de zon draait. Tot de opgestane Heer opnieuw verschijnt in zijn stralende heerlijkheid. In zijn licht zien wij het licht. Het eeuwig licht. Halleluja!

Amen.